GEKAP Nedir? Geri Kazanım Katılım Payı Rehberi (2026)
GEKAP hakkında bilmeniz gereken her şey: tanımı, yasal dayanağı, kimlerin ödemesi gerektiği, ürün grupları ve beyan süreçleri.
GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) Nedir?
GEKAP, Geri Kazanım Katılım Payı'nın kısaltmasıdır. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek 11. Maddesi kapsamında, Türkiye'de piyasaya sürülen belirli ürünlerin çevresel etkilerini yönetmek amacıyla alınan zorunlu bir mali yükümlülüktür.
Basit bir ifadeyle: Ambalajlı ürün satıyorsanız, üretiyorsanız veya ithal ediyorsanız GEKAP ödemeniz gerekir.
Kısaca GEKAP
Çevreyi kirleten ürünler için üreticiden alınan "geri dönüşüm katkı payı". Toplanan para, atık yönetimi ve geri kazanım faaliyetlerini finanse eder.
GEKAP'ı Kim Öder?
GEKAP yükümlülüğü üç ana gruba aittir:
- Üreticiler — Ambalajlı ürünü piyasaya sürenler
- İthalatçılar — Kendi adına ürünü millileştirenler
- Satış noktaları — Ambalajlayarak satış yapanlar (plastik poşet dahil)
Hangi Ürün Grupları GEKAP Kapsamında?
GEKAP, 9 ana ürün grubunu kapsar:
GEKAP Beyannamesi Ne Zaman Verilir?
Beyan dönemleri mükellef türüne göre değişir:
| Mükellef Türü | Beyan Dönemi | Son Gün |
|---|---|---|
| Kurumlar vergisi mükellefi | Aylık | Takip eden ayın son günü |
| Diğer mükellefler | 3 Aylık (Çeyreklik) | Takip eden ayın son günü |
Önemli
İlgili dönemde hiç işlem yapılmamış olsa bile boş beyanname verilmek zorundadır. Vermeyenler cezai yaptırımla karşılaşır.
GEKAP Nasıl Hesaplanır?
GEKAP hesaplaması basit bir formüle dayanır:
GEKAP Tutarı = Miktar (kg veya adet) × Birim Tarife (TL)
Örneğin, bir dönemde 500 kg plastik ambalaj piyasaya sürdüyseniz: 500 kg × 7,00 TL/kg = 3.500 TL GEKAP ödemeniz gerekir.
Ancak birden fazla ürün grubu, farklı ambalaj türleri ve adet/kg bazlı karışık hesaplamalar işi karmaşıklaştırır. GEKAP.app bu hesaplamayı otomatik yapar.
GEKAP Beyanı Verilmezse Ne Olur?
GEKAP beyanını zamanında vermemek veya eksik vermek ciddi yaptırımlarla sonuçlanabilir:
- Vergi ziyaı cezası (eksik ödenen tutarın %100'ü)
- Gecikme faizi
- Usulsüzlük cezası (beyanname vermeme durumunda)
GEKAP Sürecini Nasıl Kolaylaştırabilirsiniz?
Birçok firma hala Excel tabloları ile GEKAP hesaplıyor. Her dönem tarifeleri kontrol etmek, doğru ürün grubunu bulmak ve hesaplamaları yapmak saatler sürüyor.
GEKAP.app ile:
- Ürünlerinizi ve ambalaj bileşenlerini bir kez tanımlayın
- Her dönem otomatik hesaplama yapın (güncel tarifelerle)
- PDF ve Excel beyan dosyasını indirip GİB'e yükleyin
- Denetim izi ile her hesaplamanın kaynağını görün
Kredi kartı gerekmez